Thông tư 99/2025/TT-BTC: Nâng Cao Kiểm Soát Nội Bộ, Tự Chủ Kế Toán và Giải Pháp cho Doanh Nghiệp
Thông tư 99/2025/TT-BTC đánh dấu một bước ngoặt lớn trong việc hiện đại hóa Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS), tiệm cận gần hơn với Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS). Sự thay đổi này không chỉ là vấn đề tuân thủ mà còn là cơ hội để các doanh nghiệp nâng cấp hệ thống quản trị và kiểm soát nội bộ.
Tổng quan về Thông tư 99/2025/TT-BTC - Những điểm nổi bật
Thông tư 99/2025/TT-BTC (ban hành ngày 27/10/2025 bởi Bộ Tài chính) sẽ chính thức thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC, hướng dẫn chi tiết về chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, ghi sổ kế toán, lập và trình bày Báo cáo tài chính (BCTC) của doanh nghiệp.
Thông tư sẽ hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này.
Mục tiêu cốt lõi của Thông tư 99/2025/TT-BTC là đảm bảo báo cáo tài chính (BCTC) của doanh nghiệp phản ánh trung thực, đầy đủ tình hình tài chính, đồng thời tăng cường sự tự chủ cho doanh nghiệp trong việc thiết kế hệ thống kế toán nội bộ.
Thông tư 99/2025/TT-BTC có nhiều điểm cải tiến so với Thông tư 200, đặc biệt nhấn mạnh vào vai trò quản trị.
Mở rộng phạm vi & tính linh hoạt trong báo cáo
Phạm vi
Thông tư 99/2025/TT-BTC mở rộng đối tượng áp dụng, bao gồm cả các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (đối với các nghiệp vụ không đặc thù của ngành).
Báo cáo Tình hình Tài chính
BCTC không còn sử dụng tên gọi “Bảng Cân đối Kế toán” mà được thay thế bằng “Báo cáo tình hình tài chính”.
Không bắt buộc BCTC riêng
Trụ sở chính và các đơn vị trực thuộc không bắt buộc phải lập BCTC riêng lẻ (trừ khi có yêu cầu pháp luật khác). Thay vào đó, doanh nghiệp có trách nhiệm tổng hợp thông tin tài chính và loại trừ toàn bộ các giao dịch nội bộ.
Cập nhật hệ thống
Thay đổi và sắp xếp lại hệ thống tài khoản kế toán và biểu mẫu Sổ kế toán, gồm 42 mẫu sổ.
Tăng cường tự chủ & kiểm soát nội bộ
Đây là điểm nổi bật nhất của Thông tư 99/2025/TT-BTC, nhằm giảm tải và tăng tính thực tế cho bộ phận kế toán
Tự xây dựng quy chế quản trị
Doanh nghiệp được trao quyền xây dựng quy chế quản trị nội bộ và tổ chức một hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả, phân định rõ ràng quyền hạn và trách nhiệm liên quan đến giao dịch.
Tự thiết kế biểu mẫu
Doanh nghiệp được phép tự xây dựng và thiết kế biểu mẫu chứng từ và sổ kế toán để phù hợp với đặc điểm kinh doanh và yêu cầu quản lý riêng.
Ghi nhận doanh thu nội bộ linh hoạt
Doanh nghiệp được tự quyết định việc các đơn vị trực thuộc có ghi nhận doanh thu khi luân chuyển sản phẩm, dịch vụ nội bộ hay không, không phụ thuộc vào loại chứng từ sử dụng.
Đơn giản hóa ký chứng từ
Loại bỏ các quy định chi tiết, cứng nhắc (loại mực, cách viết) và tuân thủ các quy định chung của Luật Kế toán.
Quy định mới về đơn vị tiền tệ
Thông tư 99/2025/TT-BTC cho phép doanh nghiệp chọn một ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ trong kế toán nếu đáp ứng các điều kiện về thu/chi chủ yếu bằng ngoại tệ đó.
Linh hoạt tỷ giá
Doanh nghiệp được chọn sử dụng tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thường xuyên giao dịch hoặc một tỷ giá xấp xỉ (chênh lệch không quá +/-1% so với tỷ giá trung bình).
BCTC pháp lý
Mặc dù được chọn ngoại tệ để ghi sổ, BCTC pháp lý công bố ra công chúng và nộp cho cơ quan có thẩm quyền tại Việt Nam vẫn phải trình bày bằng Đồng Việt Nam (VND).
Yêu cầu đối với phần mềm kế toán
Điều 28 Thông tư 99/2025/TT-BTC nhấn mạnh vai trò của công nghệ, khuyến khích sử dụng phần mềm kế toán, nhưng kèm theo các yêu cầu nghiêm ngặt.
Tuân thủ & chính xác
Phần mềm phải phù hợp với pháp luật kế toán, thuế; không được làm thay đổi bản chất, nguyên tắc, phương pháp kế toán hoặc số liệu.
Lưu thay đổi
Khi có sửa đổi phải lưu vết thay đổi theo trình tự thời gian.
Bảo mật & cảnh báo
Đảm bảo an toàn, bảo mật dữ liệu; có cơ chế cảnh báo hoặc ngăn chặn hành vi can thiệp, thay đổi trái phép số liệu kế toán.
Kết nối & cập nhật
Có khả năng tích hợp với các phần mềm khác (như hóa đơn điện tử) và có thể điều chỉnh, nâng cấp nhanh chóng theo các thay đổi của pháp luật.
Tuân thủ quy định không còn là nỗi lo - Cùng TRG hành động ngay
Việc áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC đòi hỏi sự thay đổi cả về tư duy quản trị, quy trình nghiệp vụ lẫn công nghệ. TRG International cung cấp các giải pháp Quản lý Tài chính nền tảng đám mây chuyên biệt cho từng ngành, giúp doanh nghiệp vượt qua thách thức và tận dụng triệt để những ưu điểm tự chủ mà Thông tư mới mang lại.
- Đội ngũ tư vấn và kỹ thuật của TRG luôn không ngừng cập nhật những quy định, định chế tài chính mới nhất.
- Các giải pháp của TRG linh hoạt đáp ứng mọi yêu cầu tuân thủ thay đổi, đảm bảo cung cấp cho bộ phận Kế toán – Tài chính và doanh nghiệp không chỉ những thông tin, số liệu tài chính chính xác mà còn tuân thủ, ngay trong thời gian thực, đáp ứng không chỉ các yêu cầu trong nước mà còn các chuẩn mực quốc tế.
TT99 – Khó khăn và Giải pháp
Khó khăn
- Khó khăn khi chuyển đổi hệ thống tài khoản:
- Khó khăn trong việc tạo hệ thống tài khoản mới để phản ánh tương ứng với hệ thống tài khoản cũ.
- Nhu cầu đối chiếu số dư, báo cáo trên hệ thống cũ và mới trong thời gian đầu vận hành.
- Thay đổi quy tắc hạch toán: Có thể khiến nhân viên dễ mắc sai sót trong quá trình hạch toán.
- Thiếu linh hoạt trong phần mềm: Doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi xây dựng các báo cáo thuyết minh.
Giải pháp (SunSystems)
- Hỗ trợ chuyển đổi hệ thống tài khoản:
- Ghi nhận song song hai tiêu chuẩn (TT200 và TT99) trong cùng một hệ thống.
- Duy trì đồng thời và tách biệt TT200 và TT99 để đảm bảo quá trình chuyển đổi chính xác và thuận tiện.
- Đội ngũ triển khai có kinh nghiệm với các chuyển đổi tương tự (VD: QĐ15 → TT200) giúp khách hàng nhanh chóng thích ứng với tiêu chuẩn mới.
- Ngăn ngừa sai sót khi hạch toán: Cho phép tạo và tùy biến các quy tắc nhắc nhở hoặc ngăn ngừa người dùng hạch toán sai.
- Tăng tính linh hoạt trong báo cáo: SunSystems hỗ trợ tùy chỉnh tối đa từ cấu hình hệ thống đến thiết kế báo cáo. Quy trình rõ ràng và đơn giản giúp người dùng dễ dàng xây dựng báo cáo phù hợp với yêu cầu thay đổi thường xuyên.
Các Câu Hỏi Thường Gặp
Lo ngại lớn nhất của doanh nghiệp khi chuyển đổi chế độ kế toán chính chính là:
- Rủi ro gián đoạn dữ liệu
- Xáo trộn toàn bộ hệ thống tài khoản cũ
Tuy nhiên, với bộ giải pháp VAS 99 linh hoạt từ TRG, Anh/ Chị có thể hoàn toàn yên tâm nhờ khả năng vận hành song song cả hai thông tư trên cùng một nền tảng.
TRG đã đúc kết một checklist gồm 6 bước tối để chuyển hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá và chuẩn bị trước khi chuyển đổi sang Thông tư 99. Checklist bao gồm lập kế hoạch, mapping tài khoản đến đào tạo nhân sự.
Thời gian triển khai thực tế sẽ tùy thuộc vào quy mô dữ liệu của từng đơn vị, thông thường dao động trung bình trong khoảng 5 đến 7 ngày làm việc.
Một trong những điểm mạnh nổi trội của SunSystems là khả năng tùy biến linh hoạt, cho phép tinh chỉnh hệ thống và báo cáo bám sát quy chế kế toán nội bộ của từng doanh nghiệp. Giải pháp VAS 99 cũng được TRG xây dựng dựa trên nền tảng linh hoạt này.
Thực tế, TRG đã tư vấn và triển khai thành công giải pháp tùy chỉnh doanh nghiệp thuộc đa dạng lĩnh vực khác nhau như Bảo hiểm, Dịch vụ Tài chính, Logistics, Khách sạn, v.v.
Với nền tảng SunSystems và VAS 99 của TRG, việc quản lý danh mục tài khoản (CoA) tập trung sẽ được giải quyết thông qua thiết lập bảng ánh xạ hệ thống tài khoản (CoA Mapping), đảm bảo mọi bút toán từ các chi nhánh đều được quy đổi về đúng chuẩn Thông tư 99.
Phương thức tiếp cận của TRG là chủ động phân tích những thay đổi của Thông tư 99 để xây dựng sẵn các biểu mẫu báo cáo tiêu chuẩn và cả tùy chỉnh. Chính vì vậy, thời gian triển khai sẽ được rút ngắn đáng kể đồng thời tối ưu hóa chi phí triển khai cho khách hàng.
Hành động ngay!
Thông tư 99/2025/TT-BTC là cơ hội để bộ phận Kế toán – Tài chính trong doanh nghiệp khẳng định vị thế chiến lược.
Bạn muốn tìm hiểu thêm về:
- Cách TRG có thể giúp doanh nghiệp bạn tối ưu hệ thống kế toán theo yêu cầu của Thông tư 99/2025/TT-BTC?
- Chi phí và quy trình triển khai giải pháp của TRG?
Đừng để quá trình thay đổi pháp lý cản trở doanh nghiệp phát triển bền vừng.
Giải pháp TRG tương thích với Thông tư 99/2025/TT-BTC
Yêu cầu cốt lõi của Thông tư 99/2025/TT-BTC
Nâng cao kiểm soát nội bộ & lưu vết
Tự chủ kế toán & tùy chỉnh biểu mẫu
Yêu cầu về phần mềm - Số hóa quy trình
Yêu cầu về phần mềm - Khả năng thích ứng
Yêu cầu về phần mềm - Cung cấp dữ liệu
Giải pháp của TRG
Phát hiện và cảnh báo sai sót ngay lập tức
Đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ kế toán
Tự động nhập liệu và hạch toán chứng từ
Cập nhật các chính sách, nghị định mới nhanh chóng
Kết xuất dữ liệu nhanh chóng