Những thay đổi đáng chú ý của Thông tư 99/2025/TT-BTC
Thông tư 99/2025/TT-BTC được ban hành ngày 27/10/2025 nhằm thay thế Thông tư 200 và các văn bản sửa đổi liên quan, đồng thời mang đến tư duy kế toán mới – hướng đến sự tự chủ, minh bạch và quản trị toàn diện thông tin tài chính cho doanh nghiệp.
Điểm nổi bật của Thông tư 99 chính là áp dụng các chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tếIFRS (International Financial Reporting Standards), tiếp cận ngôn ngữ chung của các kế toán, kiểm toán toàn cầu trong việc lập báo cáo tài chính.
Sơ lược các thay đổi gồm có:
- Tích hợp chuẩn mực IFRS: Đưa các nguyên tắc IFRS (như IFRS 15, IFRS 9, IFRS 7) vào hệ thống VAS để tiệm cận quốc tế.
- Đổi tên và cấu trúc báo cáo tài chính: “Bảng cân đối kế toán” đổi thành “Báo cáo tình hình tài chính”, bổ sung yêu cầu minh bạch thông tin.
- Điều chỉnh hệ thống tài khoản: Loại bỏ một số tài khoản cũ (TK161, TK441, TK611, TK631) và thêm mới (TK215 – tài sản sinh học, TK332 – phải trả cổ tức).
- Linh hoạt thiết kế chứng từ và sổ sách: Doanh nghiệp được tự thiết kế mẫu chứng từ, miễn tuân thủ luật và quy chế nội bộ.
Xem thêm: Từ chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) tới chuẩn mực quốc tế (IFRS)
Thông tư 99/2025/TT-BTC mở đầu cho giai đoạn quốc tế hóa
Nhìn chung, Thông tư 99/2025/TT-BTC có thể coi là một bước đệm để hệ thống VAS dần thay đổi theo chuẩn quốc tế khi tích hợp các nguyên tắc của IFRS. Thông tư 99/2025/TT-BTC là tiền đề để các doanh nghiệp bước vào giai đoạn chuyển đổi với một lộ trình phù hợp hơn Quyết định số 345/QĐ-BTC được công bố vào ngày 16/03/2020, gồm 3 giai đoạn:
- Giai đoạn chuẩn bị: từ năm 2020 đến hết năm 2021
- Giai đoạn áp dụng tự nguyện: từ năm 2022 đến hết năm 2025
- Giai đoạn bắt buộc áp dụng: từ sau năm 2025
Tại sự kiện IFRS Pathway Summit vào ngày 5/12/2025 vừa qua, ông Trịnh Đức Vinh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Giám sát Kế toán, Kiểm toán thuộc Bộ Tài chính đã trình bày chi tiết khó khăn và thách thức khi áp dụng IFRS tại Việt Nam. Cụ thể bao gồm:
- Yếu tố tâm lý và sự minh bạch: Một số doanh nghiệp còn hạn chế trong việc công bố và giải trình thông tin tài chính minh bạch theo yêu cầu khắc khe của IFRS
- Khác biệt về cơ chế chính sách: Một số quy định tài chính hiện hành (đặc biệt với DNNN) chưa đồng nhất với IFRS, thiếu cơ chế xử lý khi có khác biệt chuyên môn
- Rào cản ngôn ngữ: IFRS sử dụng tiếng Anh, kỹ năng đọc hiểu và áp dụng trực tiếp nguyên mẫu IFRS của nhân sự còn hạn chế
- Thiếu thông tin thị trường: IFRS yêu cầu phản ánh theo giá trị thị trường, trong khi dữ liệu giá đất, tài nguyên, … tại Việt Nam chưa đầy đủ và đáng tin cậy
- Hạn chế nguồn lực: Số lượng am hiểu sâu về IFRS còn ít, chưa có hệ thống đào tạo rộng khắp và đồng bộ
- Chi phí đầu tư ban đầu: Doanh nghiệp phải chịu chi phí lớn để đào tạo nhân sự và nâng cấp hệ thống CNTT, phần mềm kế toán
Vì vậy, Thông tư 99 đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình chuyển đổi và quốc tế hóa hệ thống kế kiểm toán tại Việt Nam. Văn bản này không chỉ hoàn hiện khung pháp lý trong nước mà còn đóng vai trò như là một bước đệm quan trọng trước khi Việt Nam chính thức áp dụng IFRS.
Việc triển khai thông tư này giúp doanh nghiệp làm quen với các chuẩn mực của IFRS, cũng như giảm “sốc” cho bộ phận kế kiểm khi chuyển từ tư duy ghi chép (Bookkeeping) sang tư duy phản ánh giá trị (Financial Reporting).
Xem thêm: Thách thức khi chuyển đổi sang IFRS tại Việt Nam
Checklist cho kế toán khi áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC
Việc chuyển đổi từ Thông tư 200 sang Thông tư 99 là một quá trình phức tạp khi bộ phận kế toán doanh nghiệp đã quen với hệ thống kiểu cũ. Thông tư 99 đề cập tới một số thay đổi liên quan đến nhiều hạng mục như cập nhật hệ thống tài khoản, nâng cấp phần mềm, ban hành quy chế và đào tạo nhân sự. Checklist được gợi ý sau đây sẽ giúp doanh nghiệp quản lý tiến độ, tránh bỏ sót, đảm bảo tuân thủ pháp luật và giảm rủi ro sai sót.
Vai trò của phần mềm kế toán trong quá trình chuyển đổi
Để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi theo Thông tư 99, nỗ lực của bộ phận kế toán doanh nghiệp thôi là chưa đủ vì phần lớn các tác vụ được thao tác trên các phần mềm kế toán. Vì vậy, khả năng tùy chỉnh linh hoạt của phần mềm là yếu tố quan trọng, đáng cân nhắc trong giai đoạn cần thiết như lúc này, nhằm mục đích:
Đảm bảo khả năng tương thích dữ liệu
- Phần mềm kế toán cần hỗ trợ định dạng dữ liệu được chuẩn hóa theo Thông tư 99 (ví dụ: mẫu chứng từ, trường dữ liệu, mã chứng từ, định dạng ngày tháng, mã tài khoản, sổ cái và sổ chi tiết được chuẩn hóa)
- Hỗ trợ xuất/nhập dữ liệu ở các định dạng được quy định để dễ dàng điều chỉnh giữa hệ thống cũ và hệ thống mới
Quản lý chứng từ điện tử
- Lưu trữ và quản lý chứng từ điện tử theo quy định của Thông tư 99, đảm bảo tính xác thực, đầy đủ chi tiết và có thể tra cứu
- Tự động kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của chứng từ, số dư, và các bảng chứng từ
- Kết nối chữ ký số, thời gian ký và lưu trữ theo quy định của cơ quan quản lý
Đồng bộ hóa hệ thống báo cáo
- Phần mềm phải hỗ trợ các báo cáo tài chính và báo cáo quản trị theo mẫu và định dạng quy định bởi Thông tư 99
- Đảm bảo tính nhất quán giữa các phân hệ (sổ cái, công nợ, ngân hàng, thuế, hải quan nếu có) khi xuất báo cáo
Quản trị dữ liệu và kiểm soát
- Cung cấp lịch sử truy cập và cơ chế phục hồi dữ liệu để phục vụ kiểm toán và thẩm định
- Đảm bảo các thay đổi dữ liệu được ghi nhận đầy đủ và có dấu thời gian/ người dùng theo phân quyền cấp bậc
Hỗ trợ khôi phục và sao lưu
- Đảm bảo sao lưu định kỳ và khả năng phục hồi dữ liệu sau chuyển đổi mà không làm gián đoạn hoạt động của bộ phận kế kiểm toán
Giải pháp VAS 99 từ TRG International
Khi Thông tư 99 được ban hành yêu cầu mọi doanh nghiệp áp dụng bộ báo cáo mới với nhiều thay đổi đáng kể. Giải pháp VAS 99 của TRG International được tích hợp với phần mềm Infor SunSystems, được tủy được chỉnh giúp cho người dùng thực hiện các tác vụ dễ dàng hơn theo yêu cầu của Thông tư 99.
Thông tư 99/2025/TT-BTC là cơ hội để bộ phận Kế toán – Tài chính trong doanh nghiệp khẳng định vị thế chiến lược.
Bạn muốn tìm hiểu thêm về:
– Cách TRG có thể giúp doanh nghiệp bạn tối ưu hệ thống kế toán theo yêu cầu của Thông tư 99/2025/TT-BTC?
– Chi phí và quy trình triển khai giải pháp của TRG?
Liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để quá trình thay đổi pháp lý không gây cản trở đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp bạn!
