Trước đây, ngân hàng giống như một ‘chủ nhà khó tính’, chỉ bạn và họ mới được phép bước vào “nhà” – nơi chứa những thông tin và dữ liệu tài chính cá nhân của bạn. Nhưng giờ đây, mọi thứ đang thay đổi.
Open banking (ngân hàng mở) đã xuất hiện – một ‘tác nhân số’ đang thúc đẩy các tổ chức tài chính chia sẻ dữ liệu với những bên thứ ba, tất nhiên là có sự đồng ý của người dùng và nhằm mang lại những lợi ích thực tế vượt trội.
Nói cách khác, cách bạn quản lý tài chính sắp thay đổi hoàn toàn và theo hướng tiện lợi hơn.
Đọc thêm:Quy trình đối chiếu ngân hàng của bạn có thể hiệu quả hơn không?
Các nội dung chính:
– Open banking = Ngân hàng chia sẻ dữ liệu tài chính của khách hàng + Nhà cung cấp bên thứ ba đã được phê duyệt + API bảo mật + Sự chấp thuận rõ ràng từ khách hàng
– Mục tiêu cốt lõi là thúc đẩy đổi mới trong ngành tài chính, mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp và khách hàng.
– Open banking được coi là an toàn nhờ các quy định nghiêm ngặt và các biện pháp bảo mật được thực hiện đồng thời tại 3 điểm
– Giá trị thanh toán qua open banking dự kiến vượt 330 tỷ USD vào năm 2027, tăng mạnh từ 57 tỷ USD vào năm 2023
Open banking (ngân hàng mở) là gì?
Open banking là một bước tiến lớn trong ngành tài chính. Ngân hàng, nơi thường áp dụng các quy định và yêu cầu nghiêm ngặt, giờ đây đã cho phép các bên thứ ba truy cập một số dữ liệu tài chính của khách hàng thông qua API, và đương nhiên là việc truy cập này phải được bạn, khách hàng đồng ý.
Các công ty bên thứ ba này có thể là một startup công nghệ, công ty fintech, sàn thương mại điện tử, nhà phát triển phần mềm…
Tại sao họ cần dữ liệu của bạn? Open banking mở ra cơ hội đổi mới chưa từng có trong ngành tài chính, thúc đẩy tăng trưởng bền vững và củng cố những mối quan hệ, từ đó mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp lẫn khách hàng.
Nói nôm na là các ngân hàng đang “mời gọi” bạn, “Chia sẻ thông tin với mấy công ty Fintech hay ho đó đi, họ sẽ giúp cuộc sống của chúng ta dễ dàng hơn!”
Chúng ta sẽ đi sâu hơn vào các lợi ích của open banking ở phần sau.
Nguồn: Stripe
Open banking hoạt động thế nào?
Open banking hoạt động nhờ hệ thống API bảo mật. Đây là những “cây cầu số” kết nối ngân hàng với các công ty bên thứ ba với sự cho phép của bạn.
Quy trình cơ bản:
1. Vai trò của bạn – người khách hàng: Nguyên tắc cơ bản nhất của open banking là sự đồng thuận của khách hàng. Dữ liệu của bạn sẽ chỉ được chia sẻ khi bạn chủ động xác nhận đồng ý cho phép bên thứ ba (TPP – Third Party Provider) truy cập thông tin cá nhân. Việc tuyên bố đồng thuận này thường sẽ được thực hiện qua trang trực tuyến của ngân hàng hoặc trực tiếp trên ứng dụng của TPP. Vì vậy, hãy đọc kỹ các điều khoản để không bỏ lỡ thông tin quan trọng nào.
2. Chia sẻ dữ liệu an toàn qua API: Sau khi nhận được sự đồng ý của bạn, TPP sẽ sử dụng API do ngân hàng cung cấp để truy cập một số loại dữ liệu tài chính cụ thể. Tất nhiên, các API này được thiết kế với các giao thức bảo mật mạnh mẽ như mã hóa và xác thực nghiêm ngặt, để đảm bảo thông tin của bạn được bảo vệ trong suốt quá trình truyền dữ liệu.
3. Hành động của nhà cung cấp bên thứ ba (TPP): Sau khi có dữ liệu, TPP sẽ sử dụng thông tin này để cung cấp cho bạn các dịch vụ được cá nhân hóa.
Để hiểu một cách đơn giản hơn, hãy tưởng tượng toàn bộ dữ liệu tài chính của bạn như một chiếc bánh lớn, và mỗi miếng bánh là một thông tin tài chính cụ thể. Bạn sẽ chọn một “miếng” (lịch sử giao dịch, số dư…) để chia sẻ với các ứng dụng đáng tin cậy. Ứng dụng đó giúp bạn quản lý chi tiêu, so sánh lãi suất vay hay tìm tài khoản tiết kiệm tốt nhất, giúp bạn đỡ phải “tự bơi” trong đống giấy tờ ngân hàng rối rắm.
Điểm hay nhất là gì? Bạn được quyền quyết định những thông tin mình muốn chia sẻ mà không cần trao cả ‘chiếc bánh’ cho ai cả!
Đọc thêm:10 lời khuyên từ chuyên gia để doanh nghiệp nhỏ quản lý tài chính hiệu quả
Open banking có an toàn không?
Câu trả lời ngắn gọn là: Rất an toàn! Các tổ chức như Open Banking Limited (Anh) thiết kế dịch vụ với mục tiêu bảo mật hàng đầu, thực hiện đồng thời ở 3 điểm:
– Ngân hàng
– Các quy định địa phương và quốc tế
– Và bạn! – bạn là người quyết định ai được phép truy cập dữ liệu của mình
Đọc thêm:Bạn quan tâm về bảo mật đám mây? Đây là những gì bạn cần biết
Điều quan trọng là open banking được quản lý chặt chẽ để bảo vệ bạn và tất cả người dùng. Các cơ quan quản lý (như Financial Conduct Authority ở Anh hay European Banking Authority) giám sát khung hoạt động của open banking, đảm bảo rằng mọi TPP được cấp phép và luôn tuân thủ đúng theo các quy định bảo vệ dữ liệu nghiêm ngặt (như GDPR).
Nhờ sự giám sát nghiêm ngặt cùng các công nghệ bảo mật hiện đại, dữ liệu tài chính của bạn được chia sẻ trong một môi trường an toàn và đáng tin cậy.
Lợi ích của open banking
Tại sao bạn nên quan tâm đến open banking? Chẳng phải thông tin được giữ bí mật thì sẽ luôn tốt hơn sao? Đừng vội bỏ qua bước tiến công nghệ này. Open banking không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn trực tiếp hữu ích cho chính người dùng.
Đối với khách hàng
Nếu không có open banking, mọi giao dịch của bạn – từ tiền đi chợ, mua sắm, đặt đồ ăn qua GrabFood hay Uber Eats, đến các khoản đăng ký dịch vụ, thậm chí cả thu nhập – đều chỉ “nằm im” trong bảng sao kê ngân hàng. Và thật lòng mà nói, có bao giờ bạn mở chúng ra đọc không?
Open banking mang đến cho bạn nhiều lựa chọn hơn, mức giá cạnh tranh hơn và sự tiện lợi vượt trội. Bằng cách chia sẻ thông tin tài chính một cách an toàn với các tổ chức được cấp phép, bạn có thể dễ dàng tìm thấy những ứng dụng, sản phẩm và dịch vụ giúp quản lý chi tiêu hiệu quả hơn, đồng thời đưa ra quyết định thông minh hơn về cách sử dụng tiền của mình.
Một trong những lợi ích nổi bật của open banking là giúp người khách hàng có cái nhìn toàn diện về tất cả tài khoản ở các ngân hàng khác nhau. Thay vì phải chuyển qua lại giữa nhiều ứng dụng và đăng nhập rườm rà, open banking cho phép bạn quản lý toàn bộ giao dịch tại một nơi duy nhất để:
– Theo dõi chi tiêu và hiểu rõ hơn về thói quen sử dụng tiền của bản thân
– Lên kế hoạch chi tiêu thực tế hơn, khi bạn nắm rõ dòng tiền vào – ra
– Giúp các cố vấn tài chính có cái nhìn đầy đủ về thu nhập, tài sản và khoản nợ của bạn, từ đó đưa ra lời khuyên chính xác và hiệu quả hơn
Không chỉ vậy, open banking còn giúp việc thanh toán trở nên nhanh gọn và an toàn hơn, khi bạn có thể thực hiện các giao dịch trực tiếp từ tài khoản ngân hàng của mình:
– Đơn giản hóa quy trình thanh toán, giảm bớt thao tác thủ công
– Tiết kiệm thời gian và công sức vì không cần qua nhiều bước xác minh rườm rà
– Giảm thiểu sai sót khi nhập thông tin thanh toán, đảm bảo chuyển đúng người, đúng số tiền
– Tận dụng các lớp bảo mật mạnh mẽ (nhiều phương thức xác thực) từ các nhà cung cấp dịch vụ thứ ba
– Lên lịch thanh toán tự động để tránh bị phạt trễ hạn (cho hóa đơn, đăng ký dịch vụ, khoản vay, v.v.)
Đọc thêm:Trích xuất dữ liệu, xử lý hóa đơn thông minh hơn với công nghệ OCR
Đối với các ngân hàng và tổ chức tài chính
Với các tổ chức tài chính như ngân hàng, hiệp hội tín dụng… open banking có thể được xem như một “chất xúc tác” thúc đẩy đổi mới. Nhờ công nghệ và sự hợp tác với các bên thứ ba, các tổ chức tài chính có thể vượt ra khỏi khuôn khổ mô hình ngân hàng truyền thống, chuyển mình linh hoạt hơn và tập trung nhiều hơn vào trải nghiệm của khách hàng:
– Tổng hợp và phân tích dữ liệu khách hàng để hiểu rõ hơn về xu hướng thị trường và hành vi người dùng.
– Phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới dựa trên những hiểu biết sâu hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu riêng của từng nhóm khách hàng.
– Mang đến trải nghiệm số toàn diện và thân thiện hơn như quy trình thanh toán đơn giản hơn, công cụ quản lý chi tiêu thông minh hơn, hay các gói tiết kiệm/cho vay được cá nhân hóa.
– Mở rộng thị trường và cung cấp các dịch vụ giá trị gia tăng thông qua mạng lưới kết nối với các TPP.
– Tối ưu hóa quy trình nội bộ và tự động hóa các tác vụ thủ công như xử lý hồ sơ vay mượn, mở tài khoản hay các thủ tục hành chính khác – từ đó tăng hiệu suất vận hành, cải thiện sự hài lòng của khách hàng và tiết kiệm chi phí.
– Tiếp cận nguồn dữ liệu tài chính đa dạng hơn giúp cải thiện mô hình điểm số tín dụng và phát hiện gian lận, từ đó đánh giá rủi ro chính xác hơn.
Một ví dụ điển hình về sự hợp tác hiệu quả giữa các tổ chức tài chính và TPP là việc tự động hóa quy trình xác minh danh tính khách hàng (KYC – Know Your Customers) và xác thực tài khoản cho khách hàng mới. Quy trình tiếp nhận khách hàng mới có thể được rút ngắn, đồng thời giảm chi phí nhân sự cho các bước kiểm tra và xác minh thông tin.
Việc tích hợp công nghệ AI từ các bên thứ ba vào ứng dụng ngân hàng di động, chẳng hạn như để AI gợi ý mức tiền gửi và thời gian tiết kiệm tối ưu cho từng khách hàng, là một ví dụ thực tiễn khác của open banking. Cách làm này giúp ngân hàng thu hút khách hàng bằng cách tận dụng các công cụ AI sẵn có, thay vì phải tốn nhiều nguồn lực để tự phát triển hệ thống riêng.
Đối với các doanh nghiệp phi tài chính
Open banking giúp các doanh nghiệp ngoài lĩnh vực tài chính tích hợp yếu tố tài chính vào các dịch vụ của mình một cách liền mạch và hiệu quả hơn, từ đó nâng cao hiệu suất vận hành và tăng mức độ gắn bó của khách hàng. Một trong những lợi ích đáng chú ý nhất của open banking là khả năng giảm chi phí. Việc chuyển khoản trực tiếp từ ngân hàng giúp bỏ qua các khoản phí trung gian thường thấy ở thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ, mang lại khoản tiết kiệm đáng kể cho cả doanh nghiệp lẫn người dùng.
Một ví dụ khác về cách open banking hỗ trợ doanh nghiệp ngoài lĩnh vực tài chính là tối ưu hóa quản lý tài chính. Các phần mềm kế toán đám mây có thể tận dụng open banking để tự động truy xuất dữ liệu giao dịch trực tiếp từ tài khoản ngân hàng của doanh nghiệp, đồng thời đối chiếu ngay các khoản tiền vào với hóa đơn còn nợ. Sự tự động hóa này giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian nhập liệu thủ công, đồng thời nâng cao độ chính xác và kiểm soát dòng tiền hiệu quả hơn.
Không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, open banking còn cho phép doanh nghiệp xác minh nguồn tiền hoặc danh tính khách hàng, từ đó rút ngắn đáng kể thời gian cung cấp dịch vụ. Chẳng hạn, một công ty điện nước có thể nhanh chóng xác thực thông tin tài khoản ngân hàng của khách hàng mới. Sau khi hoàn tất, khách hàng có thể được thiết lập thanh toán tự động cho các hóa đơn hàng tháng, nhờ đó đơn giản hóa quy trình hành chính và tiết kiệm thời gian cho cả hai bên.
Cuối cùng, open banking mang đến cơ hội mở rộng nguồn doanh thu cho doanh nghiệp. Một đại lý ô tô có thể tích hợp công nghệ này vào website để đánh giá tình hình tài chính của khách hàng một cách bảo mật, qua đó đề xuất các phương thức vay/ mua phù hợp với khả năng chi trả giúp quá trình mua xe trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn.
Theo báo cáo của Juniper Research – công ty nghiên cứu thị trường tại Anh chuyên phân tích và dự báo chiến lược trong lĩnh vực công nghệ số – tổng giá trị thanh toán qua open banking được dự đoán sẽ vượt 330 tỷ USD vào năm 2027, tăng mạnh so với 57 tỷ USD năm 2023. Con số này cho thấy công nghệ open banking đang được ứng dụng rộng rãi, tạo nền tảng thúc đẩy nhiều đổi mới hơn nữa để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của cả người dùng và các nhà cung cấp dịch vụ.
Open banking đang không ngừng phát triển, hướng tới một hệ sinh thái ngày càng kết nối, linh hoạt và tập trung vào trải nghiệm người dùng. Trọng tâm của sự phát triển này nằm ở sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên thứ ba và các tổ chức tài chính. Thay vì phải làm việc với những hệ thống rời rạc và cồng kềnh, open banking mang lại một bức tranh tài chính tổng thể cho mọi bên liên quan.
Khi thông tin được liên kết mạch lạc và dễ truy cập hơn, doanh nghiệp và người dùng có thể đưa ra lựa chọn sáng suốt, tận hưởng một hệ thống tài chính minh bạch, an toàn và chủ động hơn trong việc quản lý cuộc sống tài chính của mình.
Hãy đăng ký TRG Newsletter ngay hôm nay để cập nhật thông tin mới nhất về open banking và những giải pháp đột phá khác trong lĩnh vực tài chính!
