Lập kế hoạch, ngân sách và dự báo tài chính là ba quy trình then chốt trong Quản lý Hiệu suất Doanh nghiệp (EPM) mà TRG đã giới thiệu trong bài viết trước. Trong bài viết này, chúng ta sẽ đi sâu vào ba quy trình quan trọng này, phân tích những điểm tương đồng và khác biệt giữa lập kế hoạch tài chính, lập ngân sách và dự báo tài chính.
Đọc thêm:Dana-Farber cắt giảm 40% thời gian lập ngân sách như thế nào?
Lập kế hoạch, ngân sách và dự báo tài chính là gì?
Lập kế hoạch tài chính
Lập kế hoạch tài chính là một quy trình chiến lược thiết yếu, giúp doanh nghiệp định hướng và xác định tầm nhìn tài chính dài hạn. Một kế hoạch tài chính hoàn chỉnh sẽ giúp vạch ra mục tiêu tài chính và lộ trình hành động cụ thể để đạt được các mục tiêu đó.
Lập kế hoạch tài chính là ưu tiên hàng đầu và phải được triển khai liên tục vì nó cung cấp một nền tảng ổn định và nhất quán cho mọi hoạt động, đồng thời giúp trả lời câu hỏi then chốt: Doanh nghiệp sẽ đứng ở đâu trên thị trường cạnh tranh trong 5 hoặc 10 năm tới?
Lập ngân sách
Lập ngân sách là một quy trình diễn ra định kỳ nhằm phân bổ nguồn lực tài chính một cách hiệu quả, hỗ trợ các hoạt động như sản xuất, marketing, chi trả lương và chi phí chung. Nói cách khác, lập ngân sách giúp doanh nghiệp ước tính doanh thu và chi phí. Quy trình này thường bắt đầu vào đầu mỗi năm tài chính và dựa trên số liệu hiệu suất và lợi nhuận trong quá khứ.
Vào cuối mỗi kỳ, ngân sách sẽ được so sánh với kết quả thực tế để điều chỉnh cho kế hoạch tương lai. Lập ngân sách giúp ban lãnh đạo trả lời câu hỏi: Doanh nghiệp nên tối ưu chi tiêu như thế nào để đáp ứng mục tiêu của công ty?
Đọc thêm: Giải pháp lập kế hoạch và ngân sách cần những tính năng gì?
Dự báo tài chính
Dự báo tài chính là một chức năng quan trọng, kết hợp dữ liệu hiệu suất gần đây và phân tích chủ quan để dự đoán kết quả tài chính. Đây là công cụ không thể thiếu để giúp ban lãnh đạo điều chỉnh mục tiêu và kỳ vọng, đảm bảo tính nhất quán của kế hoạch và ngân sách doanh nghiệp.
Hiện nay, phương pháp dự báo cuốn chiếu (rolling forecast) đang ngày càng được ưa chuộng nhờ khả năng dự báo liên tục trong mười hai tháng tiếp theo sau mỗi quý, mang lại độ tin cậy cao hơn so với phương pháp dự báo truyền thống hàng năm, dù phương pháp này tiết kiệm thời gian hơn. Trong bối cảnh thị trường đầy biến động, dự báo tài chính giúp doanh nghiệp định hướng đúng đắn, luôn bám sát mục tiêu đã đề ra.
Đọc thêm:CFO có thể giúp cải tiến quy trình dự báo doanh thu như thế nào
Tìm hiểu điểm khác biệt giữa lập kế hoạch tài chính, lập ngân sách và dự báo
Lập kế hoạch tài chính vs. Lập ngân sách
Điểm khác biệt chính giữa quy trình lập kế hoạch tài chính và lập ngân sách nằm ở khung thời gian. Kế hoạch tài chính có thể được sử dụng như một công cụ chiến lược dài hạn (đôi khí kéo dài đến 5 năm). Trong khi đó, ngân sách thường được xem xét và điều chỉnh hằng năm hoặc tùy theo tình huống.
Mặc dù cả hai đều dự đoán và ước tính các mục tiêu tương lai, kế hoạch tài chính đóng vai trò nền tảng cho việc lập ngân sách. Do đó, kế hoạch tài chính cần được thiết lập trước để ban lãnh đạo có cái nhìn tổng quan và đưa ra quyết định phân bổ ngân sách hợp lý.
Lập kế hoạch tài chính vs. Dự báo
Kế hoạch tài chính dựa vào dữ liệu hiệu suất trong quá khứ và phân tích chủ quan để dự báo lợi nhuận tương lai của doanh nghiệp. Dự báo tài chính liệt kê chi tiết các kết quả khả thi và các biện pháp để đạt được những kết quả thông qua việc sử dụng những nguồn lực sẵn có.
Nói một cách đơn giản, dự báo cho thấy doanh nghiệp có thể đạt được gì nếu hoạt động không thay đổi nhiều so với trước đây. Ngược lại, kế hoạch tài chính thể hiện kỳ vọng của ban lãnh đạo và những gì doanh nghiệp cần làm để vượt qua dự báo.
Đọc thêm:Các chuyên gia tài chính chỉ có 5 năm để đổi mới – Họ sẽ phải làm sao?
Cách tiếp cận kế hoạch, ngân sách và dự báo tài chính toàn diện
Nhiều doanh nghiệp thường đánh giá thấp tầm quan trọng của việc lập kế hoạch, ngân sách và dự báo tài chính toàn diện. Họ xem đó như một nhiệm vụ phức tạp, chỉ dành riêng cho bộ phận Tài chính. Quan niệm sai lầm này tạo khoảng cách giữa các phòng ban, khiến quy trình tài chính trở nên kém hiệu quả.
Để khai thác tối đa tiềm năng, phản ánh chính xác tình hình hiện tại cũng như định hướng mục tiêu ngắn hạn và dài hạn, doanh nghiệp cần tích hợp liền mạch các quy trình này. Thay vì chỉ giới hạn trách nhiệm ở bộ phận Tài chính, việc lập kế hoạch, ngân sách và dự báo tài chính cần trở thành nhiệm vụ chung của toàn bộ công ty, của bộ phận thu mua, vận hành đến bán hàng, marketing và các bộ phận khác.
Nếu bạn quan tâm đến các bài viết về chủ đề tài chính, hãy đăng ký nhận tin từ TRG Blog để cập nhật những thông tin mới nhất và hữu ích nhất.
