Báo cáo bền vững (sustainability reporting) thoạt đầu nghe có vẻ “nặng nề” phải không? Có lẽ bạn đã từng bắt gặp nó đâu đó trong các cuộc họp, là một trong những thuật ngữ khiến bạn phải gật đầu lịch sự… rồi sau đó “lén” tra Google để hiểu nó là gì.
Nhưng thực tế là: việc đưa những yếu tố liên quan đến môi trường và phát triển bền vững vào báo cáo kinh doanh hàng tháng hoặc hàng năm không chỉ là một xu hướng nhất thời. Đây là yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp mong muốn duy trì vị thế, uy tín và sức mạnh hiện nay. Hơn nữa, ở nhiều quốc gia, điều này đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc không thể thiếu.
Đọc thêm:Những cái bẫy cần tránh khi Khách sạn muốn thân thiện với môi trường
Hơn thế nữa, báo cáo bền vững giờ đây đã trở thành yêu cầu của nhà đầu tư, kỳ vọng của khách hàng và là tiêu chuẩn ngầm mà nhân viên dùng để đánh giá nơi họ làm việc.
Bài viết này sẽ là “cẩm nang từ A đến Z” để giúp bạn hiểu hơn tầm quan trọng của việc báo cao bền vững cũng như điểm qua những phương pháp thực hiện, và quan trọng nhất là cách thức giúp biến quy trình trở nên thiết thực hơn thay vì chỉ là một đống bảng Excel lung tung và thuật ngữ khô khan.
Báo cáo bền vững thực chất là gì?
Báo cáo phát triển bền vững giống như “học bạ” của doanh nghiệp bạn. Thay vì được chấm điểm ở các môn Toán hay Lịch sử, doanh nghiệp được “đánh giá” dựa trên cách “đối xử” với môi trường, nhân viên, cộng đồng và cách doanh nghiệp quản lý tổ chức của mình. Đây là cơ hội để bạn “flex” rằng doanh nghiệp bạn có cả lợi nhuận và trách nhiệm.
Quá trình này không phải để phô trương mà để thể hiện sự minh bạch và cung cấp thông tin cho các bên liên quan – dù họ là nhà đầu tư, đối tác, khách hàng hay cơ quan quản lý. Báo cáo giúp họ hiểu doanh nghiệp hiện đang quản lý rủi ro ra sao, nắm bắt cơ hội thế nào, để từ đó tạo ra giá trị bền vững trong dài hạn.
Khi được thực hiện đúng cách, báo cáo bền vững sẽ giúp xây dựng và củng cố niềm tin đối với thương hiệu của bạn.
Đọc thêm:Các biện pháp để ngành khách sạn thân thiện với môi trường hơn
Tại sao phải quan tâm đến báo cáo bền vững?
Có lẽ bạn sẽ tự hỏi liệu việc này có thực sự đáng để tốn thời gian và công sức để làm không thì câu trả lời là: Có! Rất đáng!
Bỏ qua báo cáo bền vững cũng giống như bỏ qua việc đánh răng vậy, nhìn bề ngoài bạn có thể vẫn ổn nhưng sớm muộn hậu quả cũng sẽ dần xuất hiện.
Báo cáo bền vững là:
– Nam châm hút nhà đầu tư: Ngày nay, nhà đầu tư không chỉ hỏi “Lợi nhuận của bạn là bao nhiêu?” mà còn hỏi “Lợi nhuận đó có bền vững không?”. Báo cáo bền vững chính là chìa khóa để thu hút nguồn vốn cho doanh nghiệp.
– Niềm tin khách hàng: Người tiêu dùng hiện đại rất dễ nhận ra “greenwashing” (những chiêu trò để “tẩy xanh”). Một bản báo cáo rõ ràng sẽ giúp chứng minh rằng doanh nghiệp của bạn đang thực sự hành động chứ không chỉ dán thêm chiếc lá xanh lên logo.
– Niềm tự hào của nhân viên: Gen Z đang dần bước vào lực lượng lao động với mức kỳ vọng ngày càng cao. Họ muốn làm việc cho những doanh nghiệp thực sự quan tâm đến giá trị xã hội, không chỉ lợi nhuận.
– Quản trị rủi ro: Từ biến đổi khí hậu đến gián đoạn chuỗi cung ứng, báo cáo bền vững sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện sớm rủi ro trước khi chúng trở nên nghiêm trọng.
Vì vậy, có thể nói, báo cáo bền vững đang dần trở thành một công cụ không thể thiếu của doanh nghiệp hiện đại.
Thoát khỏi “cái bẫy” của Excel
Có một sự thật rằng, báo cáo bền vững thường bắt đầu bằng… bảng tính. Tuy nhiên, khi dùng phần mềm bảng tính (điển hình như Excel) để quản lý hàng loạt chỉ số phức tạp từ nhiều phòng ban khác nhau, chúng rất dễ biến thành “ác mộng.”
Vì sao vậy? Bởi vì Excel luôn kéo theo những rắc rối khó tránh khỏi như: lỗi nhập liệu, sai lệch giữa các phiên bản, và câu hỏi muôn thuở: “Ai là người vừa đổi công thức này vậy?”
Nếu bạn thực sự quan tâm đến báo cáo bền vững thì việc chỉ dựa vào Excel chẳng khác nào chạy marathon bằng một đôi giày da mới toanh – có thể bạn vẫn sẽ về đích nhưng xuyên suốt hành trình thì lại đầy chông gai!
Báo cáo bền vững hiện đại cần những công cụ bảo mật, linh hoạt và (thành thật mà nói) dễ sử dụng.
Hãy nghĩ đến bảng điều khiển (dashboard), tính năng tự động hóa hay dữ liệu được cập nhật ngay trong thời gian thực, bạn cần những công cụ không chỉ hiển thị tất cả con số mà còn mang lại cho bạn những góc nhìn trực quan và tức thời.
Đọc thêm:Infor Query & Analysis: Insight trong tầm tay
Từ A đến Z về báo cáo ền vững
Lý thuyết đủ rồi! Giờ thì hãy cùng đến với những tình huống thực tế. Dưới đây là “cẩm nang từ A đến Z” về báo cáo phát triển bền vững:
– A là Accountability – Trách nhiệm: Báo cáo này không phải là “bộ sưu tập đẹp mắt” mà là cam kết hoàn trả giá trị cho xã hội.
– B là Baselines – Tiêu chuẩn: Bạn sẽ không bao giờ có thể cải thiện được thứ mà bạn thậm chí còn không thể đo lường.
– C là Carbon – Lượng phát thải carbon: “Ngôi sao chính” trong mọi câu chuyện về phát triển bền vững.
– D là Data – Dữ liệu: Nhiên liệu cho mọi báo cáo. Một khi bạn làm tốt ở bước này, mọi thứ trở về sau ắt sẽ suôn sẻ.
– E là Employees – Nhân viên: Những người tạo ra thay đổi thực sự trong doanh nghiệp.
– F là Frameworks – Khung chuẩn: Đừng tốn công tạo ra lại một thứ mà người khác đã làm tốt rồi, hãy tận dụng hoặc học hỏi từ những tư liệu quá giá đó!
– G là Governance – Quản trị: Chính sách bóng bẩy sẽ chẳng có ý nghĩa gì nếu không đi đôi với hành động.
– H là Honesty – Trung thực: Hãy tự tin thừa nhận lỗi sai. Mọi người trân trọng tiến bộ, không phải sự hoàn hảo.
– I là Innovation – Đổi mới: Phát triển bền vững khơi nguồn sáng tạo hơn bất cứ điều gì khác.
– J là Journey – Hành trình: Báo cáo bền vững, cũng như mọi quy trình khác, là một chặng hành trình dài và quanh co.
– K là KPIs – Chỉ số hiệu suất: Dữ liệu, số liệu thực tế luôn có giá trị chứng minh cao hơn là những lời nói hay khẩu hiệu suông.
– L là Leadership – Lãnh đạo: Thay đổi bắt đầu từ cấp cao nhưng cần lan tỏa khắp doanh nghiệp.
– M là Materiality – Vấn đề trọng yếu: Tập trung vào kết quả thực tế, không phải hình thức bề ngoài.
– N là Net Zero – Rác thải ròng bằng 0: Hãy làm nó thực sự có ý nghĩa.
– O là Outcomes – Kết quả: Đừng chỉ nói suông, hãy chứng minh bằng kết quả thực tế.
– P là People – Con người: Phát triển bền vững trước hết là vì con người, rồi mới vì doanh nghiệp.
– Q là Quality – Chất lượng: Một bản báo cáo kém chất lượng còn tệ hơn cả không có báo cáo.
– R là Risk – Rủi ro: Nhận diện, quản lý và chuẩn bị cho những rủi ro có thể xảy ra.
– S là Stakeholders – Các bên liên quan: Cân nhắc xem đang có những đối tác nào làm việc với bạn và đưa ra chiến lược hợp lí.
– T là Transparency – Minh bạch: Nói đúng điều mình làm và làm đúng điều mình nói.
– U là Updates – Cập nhật: Liên tục đánh giá và điều chỉnh số liệu, hành động của bạn.
– V là Value – Giá trị: Phát triển bền vững đích thực tạo ra giá trị thực cho tài chính lẫn xã hội.
– W là Waste – Chất thải: Giảm càng nhiều càng tốt.
– X là X-Factor – Yếu tố đặc biệt: Điều riêng biệt mà doanh nghiệp bạn có thể đóng góp cho sự phát triển bền vững của xã hội.
– Y là Yearly Reporting – Báo cáo thường niên: Sự nhất quán tạo nên uy tín.
– Z là Zero Excuses – Không viện cớ: Hãy sống có trách nhiệm, bởi vì thế giới không thể chờ đợi thêm nữa.
Từ bản báo cáo “khô khan” đến công cụ chiến lược
Rất nhiều doanh nghiệp vẫn xem báo cáo bền vững như một nghĩa vụ hàng năm, một file PDF ít ai đọc, đầy ảnh nhân viên cười tươi trồng cây xanh.
Nhưng những báo cáo tốt nhất lại thể hiện những khía cạnh hoàn toàn khác biệt:
– Kết nối nỗ lực phát triển bền vững với mục tiêu kinh doanh.
– Trình bày rõ ràng những gì doanh nghiệp đang làm và vì sao điều đó quan trọng.
– Sử dụng hình ảnh, ngôn ngữ giản dị và ví dụ thực tế khiến người đọc cảm thấy sự nghiêm túc trong chiến lược thực thi.
Hãy xem báo cáo bền vững như một sự kết hợp giữa truyền thông, chiến lược và tuân thủ. Nó phải xây dựng niềm tin, khơi gợi thảo luận, trao đổi và thúc đẩy hành động.
Bắt đầu như thế nào để không cảm thấy “quá tải”
Đây là công thức đơn giản để doanh nghiệp bắt đầu:
– Xác định mục đích: Tại sao doanh nghiệp lại lập báo cáo? Liệu đó là để tuân thủ quy định, thu hút nhà đầu tư, hay để truyền cảm hứng cho nhân viên?
– Chọn khung chuẩn phù hợp: Bạn có thể sử dụng GRI (Global Reporting Initiative), SASB (Sustainability Accounting Standards Board), hoặc bất kỳ tiêu chuẩn nào phù hợp với mục tiêu của doanh nghiệp.
– Thu thập dữ liệu: Tự động hóa khi có thể và tập trung dữ liệu vào một nơi để dễ quản lý.
– Kết nối với các bên liên quan: Phát triển bền vững là nỗ lực của cả tập thể, không thể làm một mình.
– Kể câu chuyện của bạn: Hãy khiến nó gần gũi, dễ hiểu, thay vì cứng nhắc hay máy móc.
– Liên tục cải thiện: Báo cáo không phải là điểm kết thúc mà là vòng lặp giúp bạn tiến bộ liên tục.
Đọc thêm:Đã đến lúc thay Excel bằng EPM (phần mềm quản lí hiệu suất)
Báo cáo bền vững có thể giúp doanh nghiệp của bạn nổi bật, xây dựng niềm tin, và bảo vệ tương lai của chính mình. Khi được thực hiện đúng cách, báo cáo bền vững biến những bộ chỉ số phức tạp thành một câu chuyện rõ ràng về sự bền vững và tăng trưởng.
