Bản chất đặc thù của các hợp đồng bảo hiểm, bao gồm trách nhiệm dài hạn và những rủi ro vốn có, đã tạo ra nhiều thách thức riêng biệt cho quy trình kế toán. Bài viết này sẽ đưa ra những nguyên tắc thực hành tốt nhất giúp doanh nghiệp bảo hiểm vượt qua những thách thức này, đồng thời đảm bảo báo cáo tài chính chính xác, minh bạch và tuân thủ quy định.
Đọc thêm:Những Xu Hướng Chính Góp Phần Cải Tiến Phần Mềm Kế Toán
1. Lưu trữ hồ sơ đầy đủ và chính xác về phí bảo hiểm và các khoản bồi thường
Việc ghi chép chính xác và kịp thời là nền tảng của kế toán bảo hiểm. Doanh nghiệp cần đảm bảo duy trì hồ sơ chi tiết về:
- Doanh thu phí bảo hiểm, bao gồm phí đã ghi nhận, phí đã hưởng và phí chưa hưởng.
- Các khoản bồi thường, bao gồm bồi thường đã chi trả và các khoản bồi thường còn tồn đọng.
- Các giao dịch tái bảo hiểm.
- Hoa hồng và các chi phí liên quan
Việc áp dụng hệ thống chuẩn hóa để ghi nhận các giao dịch này sẽ giúp quy trình kiểm toán diễn ra thuận lợi hơn và nâng cao tính minh bạch của báo cáo tài chính. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần xây dựng chính sách quản trị dữ liệu chặt chẽ nhằm đảm bảo tính chính xác, toàn vẹn và bảo mật của dữ liệu.
2. Thường xuyên rà soát và cập nhật các giả định bảo hiểm
Các giả định cho chi phí bảo hiểm là nền tảng của kế toán bảo hiểm. Do đó, doanh nghiệp cần:
- Thường xuyên xem xét và cập nhật các giả định này.
- Ghi chép lý do đằng sau các thay đổi.
- Đánh giá tác động của các thay đổi đó lên báo cáo tài chính.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kế toán và bộ phận định phí bảo hiểm là yếu tố then chốt để đảm bảo các giả định phản ánh đúng điều kiện kinh doanh và mức độ rủi ro hiện tại.
3. Thiết lập kiểm soát nội bộ chặt chẽ
Kiểm soát nội bộ chặt chẽ là yếu tố quan trọng để ngăn chặn gian lận và đảm bảo độ tin cậy của báo cáo tài chính. Một số biện pháp nên xem xét bao gồm:
- Phân tách nhiệm vụ giữa các khâu thu phí và xử lý bồi thường
- Đối chiếu tài khoản định kỳ
- Quy trình phê duyệt nghiêm ngặt đối với các giao dịch có giá trị lớn
- Thực hiện kiểm toán nội bộ thường xuyên
Những biện pháp này sẽ giúp bảo vệ tài sản của doanh nghiệp và duy trì tính toàn vẹn của các báo cáo tài chính.
Ngoài ra, việc triển khai cơ chế giám sát liên tục sẽ giúp đảm bảo các quy trình tuân thủ luôn được duy trì hiệu quả, thay vì chỉ được kiểm tra một cách hồi tố.
4. Luôn cập nhật các thay đổi về quy định
Các chuẩn mực kế toán nói chung và ngành bảo hiểm nói riêng luôn thay đổi. Doanh nghiệp cần đảm bảo luôn theo dõi:
- Những thay đổi liên quan đến IFRS 17 và lộ trình áp dụng.
- Các yêu cầu pháp lý và quy định báo cáo tại địa phương.
- Chính sách thuế ảnh hưởng đến hoạt động bảo hiểm.
Việc đào tạo và phát triển năng lực chuyên môn liên tục cho đội ngũ kế toán là điều cần thiết để đảm bảo tuân thủ. Trong số các thay đổi hiện nay, IFRS 17 được xem là chuẩn mực có tác động sâu rộng nhất đến ngành bảo hiểm. Tài liệu này cung cấp cho bạn hướng dẫn toàn diện để đảm bảo việc triển khai và áp dụng IFRS 17 tại doanh nghiệp diễn ra suôn sẻ.

5. Tăng cường tính minh bạch trong báo cáo tài chính
Minh bạch là yếu tố cốt lõi để xây dựng niềm tin với cổ đông, nhà đầu tư và cơ quan quản lý. Doanh nghiệp nên:
- Trình bày và giải thích rõ ràng, súc tích cho các phương pháp kế toán phức tạp.
- Cung cấp phân tích chi tiết các chỉ số hiệu suất chính.
- Công bố các ước tính và phán đoán quan trọng được sử dụng trong báo cáo.
Hãy nhớ rằng, mục tiêu của báo cáo tài chính là phản ánh một cách trung thực và hợp lý tình hình tài chính của doanh nghiệp.
Một trong những cách hiệu quả nhất để nâng cao tính minh bạch trong báo cáo là thông qua tự động hóa. Điều này cũng đồng thời giúp cải thiện đáng kể hiệu quả vận hành, như minh chứng từ trường hợp của Astra Life – một công ty bảo hiểm hàng đầu tại Indonesia.
Bằng việc nâng cấp hệ thống quản lý tài chính, Astra Life đã giảm đến 6 ngày khi kết sổ cuối tháng, giảm 75% thời gian lập báo cáo và giảm 72% thời gian xử lý các giao dịch phải trả, qua đó nâng cao đáng kể hiệu suất vận hành của bộ phận tài chính.
6. Ứng dụng tiến bộ công nghệ
Ngành bảo hiểm đang trải qua quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ và bộ phận kế toán cũng không ngoại lệ. Việc triển khai các phần mềm kế toán chuyên biệt cho doanh nghiệp bảo hiểm có thể mang lại nhiều lợi ích, bao gồm:
- Tự động hóa quy trình tính phí.
- Xử lý bồi thường theo thời gian thực.
- Tích hợp với hệ thống định phí bảo hiểm.
- Phân tích dữ liệu nâng cao phục vụ quản trị rủi ro.
Những công cụ công nghệ này giúp doanh nghiệp tối ưu hiệu quả vận hành và giảm thiểu sai sót do yếu tố con người. Một ví dụ điển hình là cách các công ty bảo hiểm có thể áp dụng các công cụ tự động hóa để giúp quy trình phân bổ quỹ diễn ra nhanh hơn và chính xác hơn đáng kể. Bạn có thể tìm hiểu thêm về giải pháp phân bổ quỹ tự động tại đây.
Đọc thêm:Giải đáp những câu hỏi phổ biến về công cụ dự báo tài chính
7. Tận dụng phân tích dữ liệu để đưa ra quyết định chính xác hơn
Phân tích dữ liệu cho phép doanh nghiệp:
- Xác định xu hướng về phí bảo hiểm và bồi thường.
- Đánh giá mức độ sinh lời của từng sản phẩm bảo hiểm.
- Dự báo hiệu quả tài chính trong tương lai.
- Phát hiện các dấu hiệu bất thường, từ đó cảnh báo sớm rủi ro gian lận hoặc sai sót.
Sử dụng dữ liệu một cách chiến lược sẽ mang lại thông tin giá trị cho định hướng kinh doanh dài hạn.
Việc tuân thủ các nguyên tắc phù hợp trong kế toán bảo hiểm không chỉ giúp doanh nghiệp đảm bảo tuân thủ quy định mà còn nâng cao hiệu quả vận hành, cung cấp những thông tin giá trị phục vụ cho việc ra quyết định chiến lược. Với vai trò là các nhà lãnh đạo tài chính trong ngành bảo hiểm, việc triển khai và duy trì những thực hành này là yếu tố then chốt quyết định sự thành công và ổn định lâu dài của tổ chức.
Với bối cảnh kế toán bảo hiểm luôn không ngừng thay đổi, việc duy trì tinh thần học hỏi, sẵn sàng thích ứng và liên tục hoàn thiện quy trình sẽ giúp doanh nghiệp giữ vững lợi thế và dẫn đầu trong một lĩnh vực đầy biến động như hiện nay.





